Vragen en antwoorden

Er zijn veel vragen over de RES en het proces. Daarom heeft het programmabureau RES tien feiten op een rij gezet waarover veel misverstanden bestaan. Zoals: Is het al zeker dat er windturbines of zonnepanelen in een zoekgebied komen? En hoe ver moeten windturbines van huizen worden geplaatst? Waarom leggen we niet eerst alle daken vol met zonnepanelen?
Klik hier voor de 10 feiten die je over de RES moet weten.

In december 2020 organiseerde de gemeente Diemen twee informatiebijeenkomsten over de Regionale Energiestrategie (RES) en de Diemense zoekgebieden voor wind- en zonne-energie. Tijdens de bijeenkomsten, maar ook via andere kanalen kwamen vele vragen binnen.
Hieronder vindt u de lijst met vragen en antwoorden.

Heeft u andere vragen over de Regionale Energiestrategie, dan kunt u een email sturen naar info@diemen.nl. U kunt ook telefonisch contact opnemen met het Klant Contact Centrum, telefoon (020) 31 44 888.
 

Vragen over ambitie en beleid van de gemeente Diemen
Hoe draagt de ambitie bij en aan welke doelen? Draagt het bij aan gemeentelijk beleid, provinciaal beleid of landelijk beleid? Uitgangspunten beleid:
Parijsakkoord (2015) 
Wereldwijde temperatuurstijging beperken tot ruim onder de 2 graden houden. 
Klimaatakkoord (2019) 
CO2-uitstoot Nederland in 2030 met de helft verminderen, in 2050 richting nul.
Regionale energiestrategie (RES) één van de afspraken uit klimaatakkoord.
Ambitie Diemen 
Duurzame elektriciteit voor de woningen.
Dit staat gelijk aan bijvoorbeeld 4 - 5 windmolens. Grootschalige inzet van zonne-energie is in de RES nadrukkelijk ook een optie.
 
Is de ambitie van Diemen onderdeel van een nationale ambitie en landelijke target? Zie antwoord hierboven. 
In de ambitie van de gemeente staat dat de duurzame opwek met 4-5 windmolens gelijk is aan het verbruik van de Diemer huishoudens. Is hier ook de zonne-energie opbrengst meegenomen in de plus in de optelling?  Zie antwoord hierboven.
Wat is het meetmoment? Meetmoment: de doelstelling van het Nationaal Programma RES is om in Nederland in 2030 in totaal 35 TWh duurzame energie opwek te realiseren.
Tijdens de informatieavond van 9 december j.l. sprak de wethouder over een wind ambitie van 4-5 windmolens van het referentietype 1. Met als doel de totale energieconsumptie van Diemen af te kunnen dekken met windenergie. Tijdens de meeting is ook gesproken over de komst van een datacentrum binnen de gemeente grenzen waardoor de energie behoefte verdubbeld. Vraag: Heeft de komst van het datacentrum invloed op de wind ambitie van de gemeente Diemen, en zo ja wat is dan die bijgestelde ambitie uitgedrukt in windmolens van het type 1?

Datacenter
Het voornemen om een datacenter aan de oostkant van het Vattenfall terrein te bouwen is in 2018 voorgelegd aan het college van B en W van Diemen. Het college heeft een positief principebesluit genomen, wat betekent dat de gemeente onder voorwaarden bereid is medewerking te verlenen aan de bestemmingsplanprocedure om het datacenter mogelijk te maken. 
De initiatiefnemer is meegegeven om met een goed verhaal over duurzaamheid te komen. De initiatiefnemer is daarbij gevraagd om met een plan te komen waaruit blijkt hoe de restwarmte uit het datacenter nuttig kan worden gebruikt. Ook is de initiatiefnemer meegeven om aan te geven welke afspraken met Tennet zijn gemaakt over de stroomvoorziening van het datacenter aangezien de technische uitvoerbaarheid van het plan moet worden aangetoond. 
De bestemmingsplanprocedure start pas als de gevraagde informatie is ontvangen en beoordeeld door de gemeente. Uiteindelijk moet de gemeenteraad hier een  besluit over nemen.

De eventuele komst van een datacentrum in Diemen heeft geen enkele invloed op de windambities van de gemeente Diemen, dit staat volledig los van elkaar. De ambities van de gemeente richten zich op het energiegebruik door huishoudens. De gemeente Diemen stelt wel duurzaamheidseisen aan een datacentrum als dat zich in Diemen wil vestigen.
 

RES Proces en besluitvorming
Waarom zijn de plannen rondom windenergie opwekken binnen de gemeente van 2012 niet doorgegaan? Wat is er anders in 2020 waarom de gemeente denkt dit keer wel succesvol windenergie te kunnen opwekken. De reden is dat het beleid van de provincie Noord-Holland is gewijzigd. In 2012 was er een extreem restrictief beleid ten opzichte van windmolens. Nu is de provincie weer bereid om over locaties voor wind en zon te praten.
Wat zijn de milestones qua besluitvorming over de RES 1.0 voor de gemeente Diemen. Hoe werken we in stapjes naar de RES 1.0 en welke data horen hier bij? Begin februari 2021 moeten de gebiedspaspoorten gereed zijn om in te leveren bij het Programmabureau RES. Daarin wordt alle informatie over de zoekgebieden samengevat. 
De gemeenteraad moet in mei/juni 2021 de RES 1.0 vaststellen.
Als de RES 1.0 klaar is kan er niet direct een zonneveld of windmolen worden gebouwd. Er volgt ook nog een integrale afweging in het kader van de Omgevingsvisie.
De volgende stap is dat er mogelijk omgevingsplannen worden gemaakt. Hierbij horen dan alle normale procedures rond inspraak en rechtsbescherming.
Hoe ziet de ambtelijke besluitvormingskalender er uit? Wat wordt wanneer besloten en hoe kan je als bewoner daar invloed (niet alleen participatiegesprekken), maar ook met zienswijzen invloed uitoefenen? Zie antwoord hierboven. 
In hoeverre hebben bewoners nog inspraak? Zie antwoord hierboven. 
Is Staatsbosbeheer bekend met het rapport van Pondera en zo ja, wat is hun standpunt ten aanzien van figuur 3.3 op pagina 42 plaatsing windmolens Ja, Staatsbosbeheer is op de hoogte. Hun standpunt is dat ze de ontwikkelingen kritisch volgen en open staan voor het gesprek.
Is de stichting Vrienden van het Diemerbos bekend met het rapport van Pondera en zo ja wat is hun standpunt ten aanzien van figuur 3.3 op pagina 42 plaatsing windmolens (Er zijn convenanten getekend met de stichting Vrienden van het Diemerbos terwijl wij als directe stakeholders die wonen in het gebied nergens in gekend zijn, laat staan betrokken?) Ja, de Vrienden van het Diemerbos zijn op de hoogte. Hun standpunt is dat ze de ontwikkelingen kritisch volgen en open staan voor het gesprek. Er is geen convenant afgesloten.
Participatie
Ik vind het ondenkbaar dat een windmolen in onze buurt wordt geplaatst. Absoluut onbespreekbare horizonvervuiling en geluidsoverlast! Mijn vraag: 'Hoe durft iemand dat te bedenken?' De gemeente Diemen werkt mee aan het Nationaal Programma RES waarin alle gemeenten van NL zijn verplicht om mee te werken aan een regionale energiestrategie (RES). De RES maakt deel uit van het Nationaal Klimaatakkoord. Het doel is om een bijdrage te leveren om de CO2-uitstoot flink te verminderen.
Voor wie is de opgewekte stroom, wie neemt die af? De gemeente wil graag voorwaarden creëren waarin inwoners van Diemen niet alleen de lasten maar ook de lusten hebben. De inzet is om allereerst de Diemense huishoudens van de eigen opgewekte stroom te voorzien.
Hoe zwaar telt de stem van burgers?  De stem van de burger weegt zwaar, maar er zijn ook veel andere factoren die een rol spelen bij de afweging, bijvoorbeeld rekening houden met natuur en landschap, de technische en economische haalbaarheid.
Kan het plan nog tegengehouden worden of is het alleen mee mogen praten over de invulling waar een molen komt? Er is nog geen plan, wel een ambitie.
De gemeente is nu bezig met een verkenning van de mogelijkheden, doet onderzoek naar waar er technisch en ruimtelijk gezien eventueel iets kan met wind en zon. Dat resultaat wordt besproken met inwoners. De gemeenteraad moet RES 1.0 in mei/juni 2021 vaststellen. Daarin wordt bepaald voor welke gebieden de gemeente onder voorwaarden planologische medewerking wil verlenen.
 
Daarnaast ben ik benieuwd of er ook een mogelijkheid bestaat dat er helemaal geen windmolens en/of zonnevelden komen in Diemen? Zo ja, welke dan? En zo niet, welke vormen van inspraak bestaan er om als Diemense burger hier daadwerkelijk invloed op uit te oefenen.  Ja, de uitkomst kan zijn dat er helemaal geen geschikte locatie voor windturbines of zonnevelden kan worden gevonden. Gemeente Diemen wil echter verantwoordelijkheid nemen om mee te werken aan de landelijke en regionale opgave en daarom willen we alle mogelijkheden en onmogelijkheden goed in beeld hebben zodat de gemeenteraad een zorgvuldige afweging kan maken.  
Op welke wijze wil de gemeente de bewoners die direct wonen rondom de voorgestelde plaatsingslocaties betrekken in de besluitvorming rondom de RES Diemen?  De gemeente heeft in december 2020 twee bewonersavonden georganiseerd en van 11/12/2020 tot 11/1/2021 staat er op diemen.nl/res een enquete open waar mensen hun mening kunnen geven. Ook in een eerder stadium van het RES traject heeft er bewonersparticipatie plaatsgevonden. In februari 2020 heeft de gemeente Diemen een ‘Lokaal Scenario Atelier’georganiseerd waar zo’n 80 inwoners aanwezig waren.
De gemeente heeft ook de Participatiecoalitie o.l.v. de Milieufederatie Noord-Holland gevraagd om een advies over de zoekgebieden uit te brengen.
 
Relatie tot plannen van omliggende gemeenten en andere organisaties
Amsterdam overweegt om windmolens bij IJburg te plaatsen. Diemen overweegt windmolens bij de Diemer Vijfhoek te plaatsen. Dat is dus vlak bij elkaar. Is er nagedacht over de extra gevolgen als beide plannen in realiteit worden omgezet? Zeker! We houden met de gemeenten goed contact onderling over de zoekgebieden. En overkoepelend ziet ook de provincie Noord-Holland erop toe dat een goede landschappelijke inpassing geborgd wordt.
Zijn er al afspraken tussen de gemeente Diemen en Staatsbosbeheer gemaakt? Nee. 

 

Vragen over normen, hoogtes en afstanden
Waarom wordt er nog steeds gebruik gemaakt van regels die gemaakt zijn toen de windmolens nog maar zo'n 75 meter hoog waren. Windmolens zijn nu veel hoger en veroorzaken daardoor veel meer overlast op allerlei gebieden. Dit is algemeen bekend en bewezen.  De normen voor geluid en slagschaduw zijn hetzelfde gebleven, ongeacht of windmolens groter zijn geworden. Aan deze normen zal altijd moeten worden voldaan. Dat betekent dat de geluidproductie tegenwoordig niet hoger mag liggen dan een aantal jaren geleden mogelijk was. Daarnaast is het zo dat grote moderne windmolens niet per se meer geluid produceren. Windmolens zijn dusdanig geoptimaliseerd dat ze ook stiller zijn geworden.
In de ontwerpen zijn er een aantal getekend met een afstand van 320 meter tot bewoning. Hoe zit dit? In de verkenning is rekening gehouden met een afstand van 400 meter tot geluidgevoelige objecten. Dit is een ruimtelijke vertaling van de normen voor geluid en slagschaduw. In een later stadium zal de exacte geluidproductie en slagschaduwduur moeten worden berekend en zal onder de geldende normen moeten vallen.
Volgens geenwindmolensbijwoonwijken.nl/  wordt er geadviseerd 1,5 km afstand te houden tussen windmolens en huizen. Waarom wordt er 400 meter aangehouden, waardoor de bewoners de dupe worden?  De 400 meter is een ruimtelijke vertaling van de normen voor geluid en slagschaduw. In een later stadium zal de exacte geluidproductie en slagschaduwduur moeten worden berekend en zal onder de geldende normen moeten vallen. De 1,5 kilometer is een advies dat niet gerelateerd is aan de geldende normen in Nederland.
Hoe groot zijn de molens die in Diemen volgens de plannen geplaatst worden en wat is daar de vervangende oppervlakte voor zonne-energie? Er zijn nog geen concrete plannen voor windmolens en haar afmetingen. In het rapport van Pondera wordt uitgegaan van 2 windturbinecategorieën. Over het algemeen geldt dat de elektriciteitsproductie van een moderne grote windturbine gelijk staat aan circa 10 à 20 hectare zonnevelden.
Wat is het standpunt van de gemeente Diemen ten aanzien van schade en overlast voor mens en dier?  Het standpunt van de gemeente Diemen is dat ze zich inzet voor het welbevinden van mens en dier en schade en overlast zo veel mogelijk beperkt.
Diemen werkt aan natuur in haar gemeente en stimuleert haar bewoners aan om duurzaam om te gaan met natuurlijke middelen en zelfs tuinen te vergroenen. Op de plek waar de windmolens nu geplaatst worden liggen (dicht in de buurt) Natura 2000 en NNN netwerken gebieden. Recentelijk is voor de A9 weiland omgezet naar natuur voor natuurcompensatie, wetlandvorming en verrijking van de flora en fauna. Hoe verhouden volgens de gemeente de windmolenambitie zicht tot dit streven?  Windmolens zijn niet per definitie verboden in natuurgebieden. Wel mogen ontwikkelingen geen significante effecten hebben op de natuurwaarden ter plaatse. Nader onderzoek zal dit moeten uitwijzen. Omdat er naar verwachting effecten zijn van de windmolens op de Diemense natuurgebieden, hebben we gewerkt met varianten waarin we windturbines in het gebied uitsluiten en een variant waarin we toch windturbines in het gebied toelaten.
Voor wat betreft natuur zal per project nader moeten worden onderzocht wat de effecten zijn op natuur (soorten en gebieden), of deze significant zijn (wordt bijvoorbeeld een bepaalde vogelsoort onder de slachtoffers verwacht die zeer schaars is of in overvloede aanwezig is) en of er eventueel mitigerende of compenserende maatregelen noodzakelijk of voorhanden zijn. Uiteindelijk moet er worden voldaan aan de beschermingsregime van de Wet natuurbescherming.
 
Geluid(snormen)/gezondheid
Houdt het in dat er binnen de 400 meter de geluidsoverschrijding is? Oftewel is die 47 db op woningen? Hoe zit dit op andere bebouwing? De 400 meter is een ruimtelijke vertaling van de normen voor geluid (Lden = 47 dB) en slagschaduw. Deze 400 meter is een inschatting. Blijf je buiten deze 400 meter, dan kan er naar verwachting aan de normen worden voldaan, eventueel met beperkende maatregelen. In een later stadium zal de exacte geluidproductie en slagschaduwduur moeten worden berekend en zal onder de geldende normen moeten vallen. Deze normen gelden voor geluidgevoelige objecten, zoals woningen, scholen, ziekenhuizen etc. Dit geldt niet voor overige bebouwing zoals bedrijfspanden.
Verbreding A9 heeft al een grote geluidsoverlast voor inwoners die vlak bij snelweg wonen veroorzaakt. In hoeverre wordt hier rekening gehouden met het plaatsen van windmolens vlak bij de A9 die nog meer geluidsoverlast gaan veroorzaken voor dezelfde bewoners? Op dit moment nog niet. In een vervolgfase zal de cumulatieve geluidproductie op de gevels van woningen moeten worden berekend. Dat betekent dus de geluidproductie van de windmolens én de geluidproductie van overige geluidbronnen in de omgeving, zoals de A9,  bij elkaar moeten worden opgeteld.
De commisie milieueffectrapportage adviseert in haar rapport om rekening te houden met cumuliatieve effecten van overlast in zoekgebieden voor wind energie in de nabijheid van aanvliegroutes van schiphol en snelwegen. Vraag: Waarom is hier geen rekening gehouden met bij de zoekgebieden voor windenergie aangezien er nu windmolens dichtbij huizen worden voorgesteld die al onder een aanvliegroute staan of naast de A9 staan? Zie antwoord hierboven. 
Klopt het dat het merendeel van het geluid wordt geproduceerd door de generator? Nee, het merendeel van het geluid komt door de wieken die door de lucht draaien. Vandaar het ‘zoefende’ geluidspatroon.  
Wat is het maximale dB van een windmolen? (niet uitgaande van een gemiddelde per dag) Geluid dempt over een afstand weer uit. Het brongeluid van een windturbine (dus ter hoogte van de gondel zelf) ligt op circa 105 dB. Wanneer wordt voldaan aan de jaargemiddelde normen van Lden= 47 dB en Lnight = 41 dB, dan zal de maximale geluidproductie op gevels van woningen niet hoger zijn dan 46 dB. Let op: er zit een correctiefactor in het Lden geluidniveau. Verschillende redenen waarom het maximale geluidniveau niet hoger is dan 5 dB t.o.v. de Lnight jaargemiddelde norm van 41 dB:
•    De afstand dempt geluid uit;
•    Decibel is een verhouding op een logaritmische schaal 
•    Windturbines draaien bij een windkracht van circa 5 à 6 al op het maximale vermogen. 
Lden staat voor Level day, evening, night, ofwel het tijdgewogen jaargemiddelde geluidniveau in de dag, de avond en de nachtperiode. ’s Avonds geldt er een correctie van +5 dB en ‘s nachts van +10 dB. Er is gekozen voor deze weging om recht te doen aan de omstandigheden. ’s Avonds en ’s nachts zijn mensen vaker in rust, is het omgevingsgeluid minder, maar waait het vaak harder. Daarom wegen de avond en de nachtperiode zwaarder mee dan de dagperiode. 
Meer informatie. 
Is het zo dat je de molen drie maanden stil zet om dan 9 maanden vol te laten draaien met veel geluidsoverlast maar toch nog gemiddeld binnen de norm zit? Het klopt dat de Lden= 47 dB en Lnight = 41 dB jaargemiddelde normen zijn. Als men voldoende afstand (minimaal 400 meter) aanhoudt tot woningen kan de maximale geluidniveau op de gevels van woningen niet heel erg ver boven de normen zitten, zie het antwoord hierboven.
Over water versterkt het geluid; wordt hier rekening meegenomen? in de Vijfhoek staan turbines nl getekend op minder dan 400 meter van de woningen (Ijburg Oost). -Met hoeveel afstand tot het water komt de wettelijke geluidsnorm van 47dB Lden ongeveer overeen? Dit zijn aspecten die een in een later stadium in een akoestisch rapport moeten worden meegenomen. Daarin wordt bijvoorbeeld ook de heersende windrichtingen meegenomen. Doorgaans komt de (harde) wind uit het zuidwesten, dus dan zal het geluid van de windturbines niet over water gaan. Om te voldoen aan de normen kan er altijd voor worden gekozen om stillere windturbinetypes toe te passen of de instellingen aan te passen zodat windturbines minder geluid produceren.
Tot hoeveel km afstand van een windmolen is het geluid dan hoorbaar? Dat is volledig afhankelijk van de omstandigheden, zoals windrichting en overig omgevingsgeluid. Wanneer er veel omgevingsgeluid (van bijvoorbeeld Schiphol, Snelwegen etc.) dan is het geluid van de windmolen minder goed hoorbaar. Zonder omgevingsgeluid en onder bepaalde windrichtingen dan kan het geluid van een windmolen op 2 kilometer eventueel nog hoorbaar zijn.
Biedt de geluidsnorm van 47bB voldoende bescherming voor de inwoners?  De staatssecretaris heeft aangegeven dat bij deze norm 9% van de bewoners ernstige geluidsoverlast zal ondervinden. Zoals bij alle geluidnormstellingen is de grenswaarde een afweging tussen ruimte voor een activiteit en beperking van hinder bij omwonenden. Bij het voldoen aan de grenswaarde is het niet zo dat de windturbines onhoorbaar zijn, of dat er in het geheel geen gehinderden te verwachten zijn. De grenswaarden van 47 en 41 dB voor Lden en Lnight zijn gebaseerd op onderzoek door TNO naar de dosis-effectrelatie van windturbinegeluid.
De grenswaarde is gebaseerd op een aanvaardbaar geacht aandeel ‘ernstig gehinderden’. Dit aandeel is hetzelfde als de bij de grenswaarden van andere geluidbronnen, zoals wegverkeer.
Hoe kijkt u aan tegen recente pleidooien door diverse wetenschappers dat de normen voor geluidsoverlast  / minimale afstand tot bebouwing zou moeten worden herzien? Volgend jaar komt een nieuw rapport, wordt er op deze conclusie gewacht? U refereert waarschijnlijk naar het onderzoek van Dhr. De Laat. Het is jammer dat dit rapport nu nog niet beschikbaar is. Dit rapport zien we met veel belangstelling tegemoet. Er zal nog geen windmolen binnen een jaar zijn gebouwd in Diemen, dus dit rapport kan nog worden beoordeeld. 
Over het advies van Dhr. De Laat om een afstand van 10x de ashoogte aan te houden tot woningen kunnen we alvast wel het volgende aangeven. Moderne windturbines die groter zijn maken niet meer geluid dan kleinere windturbines. Het ontwerp van windturbines is de afgelopen jaren geoptimaliseerd zodat er minder geluid wordt geproduceerd. Bovendien komt het meeste geluid van een wiek die door de lucht zoeft. De wieksnelheid is niet per definitie toegenomen vergeleken met kleinere windturbines. Dus deze vuistregel van de heer De Laat gaat niet op
 
Hoe vaak staat een windmolen stil naar aanleiding van klachten van omwonenden? Dat is volledig afhankelijk per project.
Is het geluid niveau publiekelijk  inzichtelijk? En wie handhaaft dit? De Activiteitenregeling schrijft voor dat elk kalenderjaar de geluidproductie wordt gemonitord.
Hoe verhoudt die 47 decibel zich tot het gemiddelde geluid van b.v. de A-1 en/of de A-10? Is het geluidsniveau van de windmolens vergelijkbaar met het geluidsniveau van de snelwegen? Daarvoor gelden andere normen.
s het geen opeenstapeling van geluid?  Snelweg-spoorbaan-Scheepvaart-luchtvaart.. Ja dat klopt. De cumulatie van geluid zal in een vervolgfase moeten worden onderzocht. Wanneer er sprake is van veel omgevingsgeluid (spoor, snelweg, luchtvaart o.a.) dan kan het zijn dat het geluid van windmolens minder hoorbaar is.
Volgens recente onderzoek van Jan de Laat / LUMC is een minimale afstand van 1500 meter tussen gevoelige bebouwing en windturbine vanwege risico op gezondheidsschade. Hoe gaat u deze nieuwe inzichten betrekken in de analyse? Het is jammer dat dit rapport nu nog niet beschikbaar is. Dit rapport zien we met veel belangstelling tegemoet. Er zal nog geen windmolen binnen een jaar zijn gebouwd in Diemen, dus dit rapport kan nog worden beoordeeld. 
Over het advies van Dhr. De laat om een afstand van 10x de ashoogte aan te houden tot woningen kunnen we alvast het volgende aangeven. Moderne windturbines die groter zijn maken niet meer geluid dan kleinere windturbines. Het ontwerp van windturbines is de afgelopen jaren geoptimaliseerd zodat er minder geluid wordt geproduceerd. Bovendien komt het meeste geluid van een wiek die door de lucht zoeft. De wieksnelheid is niet per definitie toegenomen vergeleken met kleinere windturbines. Dus deze vuistregel van de heer De Laat gaat niet op.
Volgens direct omwonenden hebben omwonenden binnen een straal van 1.400 meter significant meer slaapgebrek, zijn overdag meer vermoeid en presteren slechter. Nemen jullie dit mee? In de verkenning van Pondera is een afstand van 400 meter aangehouden tot woningen. De 400 meter is een ruimtelijke vertaling van de normen voor geluid en slagschaduw. In een later stadium zal de exacte geluidproductie en slagschaduwduur moeten worden berekend en zal onder de geldende normen moeten vallen. De 1.400 meter is niet gerelateerd is aan de geldende normen in Nederland. Het RIVM geeft, op basis van een literatuur studie in 2020, aan dat er geen rechtstreeks verband is tussen windmolens en gezondheidseffecten. Na Kamervragen hierover besloot staatssecretaris Stientje van Veldhoven van Infrastructuur en Waterstaat onlangs om het RIVM nogmaals een onderzoek te laten doen. Van Veldhoven gaf aan dat er in het eerste kwartaal van 2021 een advies ligt.
Het eerste kwartaal van volgend jaar komt er een nieuw onderzoek uit van RIVM n.a.v. de vele gezondheidsklachten van mensen die te dicht bij windturbines wonen. Wachten jullie op de conclusie hiervan? Ja. Er zal nog geen windmolen binnen een jaar zijn gebouwd in Diemen, dus dit rapport kan zeker nog worden beoordeeld.
Wordt er bij de bepaling van het plaatsen van windmolens al rekening gehouden met het gezondheidsrapport van de heer J. de Laat van LUMC? Zie eerdere antwoorden.
Hoever komen de windmolens van de woningen te staan i.v.m. geluid en lage frequentie overlast? In deelstaat Beieren is inmiddels bepaald dat dit voor windturbines 2 km moet zijn i.v.m. de overlast. Zie eerdere antwoorden.
De commissie milieueffectrapportage adviseert in haar rapport om rekening te houden met effecten van overlast in zoekgebieden voor wind energie in de omgeving van aanvliegroutes van Schiphol en snelwegen. Vraag: Waarom is hier geen rekening gehouden met bij de zoekgebieden voor windenergie aangezien er nu windmolens dichtbij huizen worden voorgesteld die al onder een aanvliegroute staan of naast de A9 staan? We hebben in deze verkennende fase nog niet gekeken naar cumulatieve effecten. In een mogelijke vervolgfase zal de cumulatieve geluidproductie op de gevels van woningen moeten worden berekend. Dat betekent dus dat de geluidproductie van de windmolens én de geluidproductie van overige geluidbronnen in de omgeving, zoals de A9,  bij elkaar moeten worden opgeteld.
Kunnen de harde beperkingen in het rapport in het gebied A1/A9/Spoorlijn/Rijnkanaal zacht worden gemaakt zodat plaatsing van de molens aldaar een mogelijkheid biedt (NS terrein)?  Er zijn harde beperkingen zoals bijvoorbeeld de aanwezigheid van woningen langs het Amsterdam Rijn-kanaal of hoogspanningsleidingen die nauwelijks zacht te maken zijn. Maar soms kan er toch onverwacht een mogelijkheid voor de productie van duurzame energie ontstaan op een plek waar dit eerst niet voor mogelijk werd gehouden. De Pondera verkenning is slechts een eerste stap.
Natuur & ecologie / Unesco werelderfgoed
Vanwege het broeden van vogels mag je niet overal komen in de Diemer vijfhoek. Hoe rijmt dat met windmolens? Wordt er ook rekening gehouden met de Natura 2000 gebieden & vogelrust en broedgebieden rond de Diemer Vijfhoek? De Diemer Vijfhoek is geen Natura 2000, wel Natuurnetwerk Nederland gebied. In de verkenning hebben we één variant in beeld gebracht waarin windturbines in het gebied worden uitgesloten en één variant waarin we toch windturbines in het gebied toelaten. In een vervolgstadium zal er natuuronderzoek moeten worden uitgevoerd om de exacte effecten van windmolens op de natuur ter plaatste in beeld te brengen.
De Vijfhoek is een uniek natuurgebied en vogeltrekroute. Juist aangelegd ter compensatie van de aanleg van IJburg. Waarom wordt die locatie niet op voorhand uitgesloten als het een harde randvoorwaarde is? Windmolens zijn niet per definitie verboden in natuurgebieden. Wel mogen ontwikkelingen geen significante effecten hebben op de natuurwaarden ter plaatse. Nader onderzoek zal dit moeten uitwijzen. Omdat er naar verwachting effecten zijn van de windmolens op dit natuurgebied, hebben we gewerkt met varianten waarin we windturbines in het gebied uitsluiten en een variant waarin we toch windturbines in het gebied toelaten.  
Gebied twee daar ligt een onderdeel van de stelling van Amsterdam en onderdeel van Unesco Werelderfgoed. Voor zover bekend kunnen en mogen daar geen verstorende objecten worden geplaatst. Zie de verlaging van de bouwhoogte van de sluisbuurt in Amsterdam. Hoe zit dit? Dat klopt, daarom is de kans dat windturbines hier worden toegestaan ook kleiner. Een Heritage Impact Assessment zal de effecten van de windmolens op het Werelderfgoed in beeld moeten brengen. Dit zal in de vervolgfase moeten gebeuren.
Waarom is er ook gekeken naar de mogelijkheden binnen de Stelling van Amsterdam en NNN als dit niet de voorkeur heeft? Hoe belangrijk zijn de NNN gebieden en Stelling van Amsterdam? Wie zijn hier de belanghebbers? Zie bovenstaande antwoorden. Verder zal de provincie Noord-Holland de effecten op NNN en de Stelling van Amsterdam moeten toetsen.
Windturbines bij het Diemerbos zal ook de vogels hinderen, in hoeverre is dit onderzocht?  Er is in 2012 een natuuronderzoek gedaan, maar dit moet zeker opnieuw gebeuren als we een stap verder zijn. Ondertussen zijn we in gesprek met de provincie Noord-Holland die verschillende beschermingsregimes beheert. Praktisch alle Diemense zoekgebieden hebben een beschermde status: Natuur netwerk nederland (NNN) en BPL (Bijzonder Provinciaal Landschap).
Kunnen de harde beperkingen in het rapport in het gebied A1/A9/Spoorlijn/Rijnkanaal zacht worden gemaakt zodat plaatsing van de molens aldaar een mogelijkheid biedt (NS terrein)?  Er zijn harde beperkingen zoals bijvoorbeeld de aanwezigheid van woningen langs het Amsterdam Rijn-kanaal of hoogspanningsleidingen die nauwelijks zacht te maken zijn. Maar soms kan er toch onverwacht een mogelijkheid voor de productie van duurzame energie ontstaan op een plek waar dit eerst niet voor mogelijk werd gehouden. De Pondera verkenning is slechts een eerste stap.
Hoe staat het waterschap hierin gezien het over veengrond gaat en de Stammerdijk reeds lekt? Het Waterschap Amstel, Gooi en Vecht neemt volop deel aan het RES proces en kijkt mee bij het zoeken naar geschikte locaties voor duurzame energie-opwek. Lees meer over de standounten van het waterschap. 
Wat is de impact op het Diemerbos indien er windmolens geplaatst gaan worden conform figuur 3.3 (variant met 15 molens) op pagina 42 van het Pondera rapport?
Aanleg van asfalt, waar hoe breed, tijdens de bouw, voor regulier onderhoud, komt er een hek om de windmolens te staan, zo ja hoe veel meter eromheen, hoe vaak moeten auto's het Diemerbos betreden.. 
 
Het Diemerbos is beschermd gebied (NNN). Als er ondanks dit feit toch draagvlak is voor vervolgstappen in dit gebied dan zal er in een volgende fase zeer grondig moeten worden onderzocht wat de impact is van windmolens en welke mitigerende maatregelen er mogelijk moeten worden getroffen. Aanleg van asfalt, waar hoe breed, tijdens de bouw etc…: Dit is een vraag die in deze verkennende fase van het RES proces nog geen rol speelt. Daarom is hier nog niets over bekend.
Wanneer volgt er een onderzoek op de impact op de flora en fauna mbt. de plaatsing van windmolens conform figuur 3.3 op pagina 42 van het rapport van Pondera? Er is in 2012 een natuuronderzoek gedaan, maar dit moet zeker opnieuw gebeuren als we een stap verder zijn. Ondertussen zijn we in gesprek met de provincie Noord-Holland die verschillende beschermingsregimes beheert. Praktisch alle Diemense zoekgebieden hebben een beschermde status: Natuur Netwerk Nederland (NNN) en BPL (Bijzonder Provinciaal Landschap)
 
Zon, wind en alternatieven
Waarom geen zonnevelden in de windgebieden? De techniek per zoekgebied staat nog niet vast. De indeling die voorlopig is gemaakt komt voort uit overwegingen waarin bijvoorbeeld ruimtegebruik en natuur/ecologie een belangrijke rol spelen. In de zoekgebieden 6 en 7 benadrukken we de opties voor zowel wind- als zonne-energie. De verkenning van Pondera laat zien dat er mogelijkheden liggen voor windenergie binnen deze zoekgebieden. De zoekgebieden voor zonne-energie zijn vanuit de RES voornamelijk beoogd langs grootschalige infrastructuurnetwerken. Hier is niet in alle gevallen ook ruimte voor ook windenergie.
Is er al nagedacht over de talloze negatieve gevolgen van mega windturbines  (op gezondheid van mensen en dier bijv.)? Is het niet veel slimmer om de duurzame ambities te realiseren via zonne energie? Zonne-energie heeft geen milieueffecten zoals geluid, slagschaduw of vogelslachtoffers. Wel vraagt zonne-energie een veel groter ruimtebeslag. Met alleen zonne-energie is het realiseren van de klimaatdoelstellingen niet mogelijk.
Zijn de kosten voor de aansluiting van een windmolen lager dan voor een zonnepark? Nee, de netaansluiting voor zon en wind is hetzelfde. Wel is het zo dat de netaansluiting duur is, waarin met name de afstand bepalend is. Daarom geldt des te groter het zonnepark of windpark, des te rendabeler het project. De schaalvoordelen zijn sneller bij windenergie bereikt, immers, 1 moderne windturbine levert net zo veel elektriciteit op als circa 10/20 hectare zonneveld.
Windenergie
Hoeveel windmolens moeten er komen? Het is de ambitie van de gemeente Diemen om genoeg duurzame elektriciteit voor de Diemense huishoudens op te wekken.
Dit staat gelijk aan bijvoorbeeld 4 - 5 windmolens. Maar grootschalige inzet van zonne-energie is in de RES nadrukkelijk ook een optie.
 
Zijn er combinaties mogelijk van grote en minder grote turbines? Technisch is dat uiteraard mogelijk. Contractueel is het eventueel complexer of duurder om voor verschillende windturbinetypes van verschillende fabrikanten te kiezen.
Waarom wordt er gekozen voor windmolens als er bekend is dat het gezondheidsschade oplevert danwel verstoring natuur zoals bijvoorbeeld Diemerbos? De uiteindelijke keuze voor een windmolen of een windpark is afhankelijk van een afweging van meerder factoren, waaronder bijvoorbeeld eventuele hinder en verstoring op de natuur.  Uit wetenschappelijke literatuur is op dit moment duidelijk dat er geen rechtstreeks verband is aangetoond tussen windmolens en gezondheidseffecten. Wel kan een windmolen hinder op de omgeving veroorzaken door bijvoorbeeld geluid, slagschaduw of visuele hinder. Hinder kan middels locatiekeuze, wettelijke normen en eventuele mitigerende maatregelen tot een minimum worden beperkt. Voor wat betreft de natuur zal per project nader moeten worden onderzocht wat de effecten zijn op de natuur (soorten en gebieden), of deze significant zijn (wordt bijvoorbeeld een bepaalde vogelsoort onder de slachtoffers verwacht die zeer schaars is of in overvloede aanwezig is) en of er eventueel mitigerende of compenserende maatregelen noodzakelijk of voorhanden zijn. Uiteindelijk moet er worden voldaan aan de beschermingsregime van de Wet natuurbescherming.
Hoeveel mensen kunnen participeren en hoeveel mensen zullen last hebben van de windmolens? In de uitgangspunten van het Nationaal Programma RES is opgenomen dat er moet worden gestreefd naar minimaal 50% burgerparticipatie. De exacte invulling van deze ambitie is in dit stadium nog niet aan de orde. De gemeente kan hier een kader schetsen, maar zal dit ook verder moeten worden uitgewerkt samen met een eventuele lokale energiecoöperatie of projectontwikkelaar die uiteindelijk een project wil ontwikkelen. 
Hoeveel mensen er last kunnen hebben van windmolens is zeer afhankelijk van verschillende keuzes die nog gemaakt kunnen worden voor een windpark (locatiekeuze, turbineafmetingen, turbinetype, beperkende voorzieningen voor geluid en slagschaduw etc.). Bovendien is de manier waarop de omgeving betrokken is bij het proces (procesparticipatie, financiële participatie etc.) van invloed op de manier waarop het windpark wordt ervaren.
 
Zonne-energie wordt zeer negatief benaderd i.v.m. kosten aanleg etc, dit wordt bij windenergie niet besproken? De netaansluiting is een belangrijke kostenpost, waarin met name de afstand bepalend is. Daarom geldt des te groter het zonnepark of windpark, des te rendabeler het project. De schaalvoordelen zijn sneller bij windenergie bereikt. Immers, 1 moderne windturbine levert net zo veel elektriciteit op als circa 10/20 hectare zonneveld. Daarom is de afstand tot netaansluiting bij windenergie iets minder relevant dan bij zonne-energie.
Op veengrond moet geheid worden, hoelang gaat de bouw en deze overlast duren? Dit is een vraag die in deze verkennende fase van het RES proces geen rol speelt. Daarom is hier nog niets over bekend.
Er moet een weg neer de turbines worden aangelegd voor onderhoud. Wordt er dan een deel van het bos gekapt?  Er is nog geen locatie bepaald voor de bouw van windturbines. Daarom kunnen we nog geen uitspraak doen over het wel/niet kappen van bomen.
Hoeveel ruimte moet er vrij blijven rondom een turbine?  Dit is een vraag die nog niet is onderzocht.  
Krijgt de gemeente diemen subsidie voor de bouw, zo niet, wie dan wel? De gemeente is niet van plan om windmolens te bouwen maar wil  bepalen voor welke gebieden er planologische medewerking kan worden verleend. Over het algemeen worden veel windprojecten in NL gerealiseerd met SDE++-subsidie. Er wordt geen subsidie aan de gemeente verstrekt.
Bent u op de hoogte van de slagschaduw? Dit wordt als zeer hinderlijk ervaren. Ook zijn er nu veel geruchten/onderzoeken dat de laagfrequente geluiden zeer storend kunnen zijn. Ja, we zijn hiervan op de hoogte. Een ontwikkelaar van windmolens moet zich aan alle geldende voorschriften houden. Hierbij hoort ook rekening houden met slagschaduw en geluidshinder.
Slagschaduw, geluid of laagfrequent geluid is tot op zekere hoogte meegenomen in de verkenning van Pondera. Er wordt een minimale afstand van 400 meter gehanteerd tot gevoelige objecten. Mocht er in een later stadium een concreet project worden gerealiseerd dan zullen er specifieke berekeningen moeten worden uitgevoerd naar de geluidproductie en het aantal uren/minuten slagschaduw op de gevels van omliggende gevoelige objecten (woningen etc.). 
Voor laagfrequent geluid geldt geen specifieke norm in Nederland. Het onderdeel laagfrequent geluid is ‘meegewogen’ in de wettelijke norm voor geluid. Laagfrequent geluid is het onderdeel van het geluid. Het aandeel laagfrequent geluid van geluid van windturbines is beperkt. Omdat lage tonen minder makkelijk gedempt worden, kunnen ze soms zeer grote afstanden afleggen. Laagfrequent geluid zit in allerlei bronnen, zoals wegverkeer, railverkeer, vliegverkeer, windturbines, industrie, transformatoren, warmtepompen, airconditioning, zuigercompressoren, generatoren, wasmachines, muziek bij festivals/discotheken, mechanische ventilatie en huishoudelijke apparaten. 
Onderzoek van RIVM wijst uit dat er geen direct wetenschappelijk bewijs is gevonden voor een verband tussen laagfrequent geluid van windturbines en gezondheidseffecten.
Hoe hoog worden de turbines maximaal?

Er zijn nog geen concrete plannen voor windmolens. Het betreft een eerste verkenning naar de mogelijkheden voor windenergie. In de verkenning van Pondera zijn twee windturbinetypes doorgerekend:

Gekozen referentie-windturbines in dit onderzoek
WIndturbine Tiphoogte Ashoogte Rotordiameter Aansluiting met LIB
Referentieturbine 1 145 meter 90 meter 110 meter Outer Horizontal Surface (Bijlage 4 LIB)
Referentieturbine 2 241 meter 166 meter 150 meter -

 

Welk bedrag ontvangt de eigenaar van de grond waar een windmolen wordt geplaatst? Hier is nog niets over bekend. De gemeente Diemen wil nu allereerst het RES proces zorgvuldig doorlopen. Pas daarna kan er eventueel worden gepraat met een ontwikkelaar of grondeigenaar.
Kunt u aangeven op welke plek in Nederland Referentie windturbines type 1 staan (Enercon E-115 EP3)
Bij voorkeur zo dicht mogelijk bij Diemen liefst in een geluidsarme omgeving (Flevopolder?)
We zien dit type in het volgende windpark. En in België
Hoe kijkt de gemeente in dit licht aan tegen windturbines in het kader van woningen/bebouwing of de aanwezigheid van mensen en het kans op letsel/schade en het feit dat ze onder een aanvliegroute van schiphol staan.   Een ontwikkelaar van windmolens moet zich aan alle geldende voorschriften houden. Er wordt nu een minimale afstand van 400 meter gehanteerd tot gevoelige objecten. Mocht er in een later stadium een concreet project worden gerealiseerd dan zullen er specifieke berekeningen moeten worden uitgevoerd om alle gevaren zo veel mogelijk uit te sluiten.
Hoeveel ervaring is er inmiddels met windmolens in dichtbevolkt gebied? Ook met nieuwe types waarvan men nog meer gewerkt heeft aan veiligheid? De gemeente zal zich altijd aan de wet houden. We gaan ervan uit dat in de huidige wet- en regelgeving rond windmolens ook rekening wordt gehouden met de situatie in druk bevolkte gebieden. 
Hoe kijkt de gemeente aan tegen schaduwwerking/ lichtflikkering / spiegeling, vliegtuigknipperlichtinstallaties van windmolens?   Een ontwikkelaar van windmolens moet zich aan alle geldende voorschriften houden. Hierbij hoort ook rekening houden met schaduwwerking, lichtflikkering, spiegeling en een vliegtuigknipperlichtinstallatie.
Er wordt nu een minimale afstand van 400 meter gehanteerd tot gevoelige objecten. Mocht er in een later stadium een concreet project worden gerealiseerd dan zullen er specifieke berekeningen moeten worden uitgevoerd naar bovengenoemde aspecten.
 
Wat is de visie van de gemeente Diemen ten aanzien van beeldvorming in het landschap ten gevolge van de plaatsing van windmolens referentie type 1. Het betreft hier immers 'beschermd buitengebied' De gemeente Diemen is zich ervan bewust dat het plaatsen van windmolens impact heeft op het landschap. Daarom zijn we ook betrokken bij de thematafel ruimtelijke samenhang van de RES regio Noord- Holland Zuid. Binnen het RES proces is er veel aandacht voor de vraag hoe een goede inpassing in het landschap kan worden gerealiseerd. Meer info.

 
Maakt compensatie Diemerbos vrienden (financiële middelen ter beschikking stellen voor natuur) door mogelijk Windmolenexploitant deel uit van ADC toets, om zo toch vergunning rond te krijgen? Dit is een vraag die in deze verkennende fase van het RES proces geen rol speelt. Daarom is hier nog niets over bekend.
Hoe is de geplande financiering van de windmolens geborgd binnen de gemeente Diemen, wie zijn hierin de stakeholders en hoe lopen de financiële stromen Dit is een vraag die in deze verkennende fase van het RES proces geen rol speelt. Daarom is hier nog niets over bekend.
Hoe ziet de Gemeente de windmolens in relatie tot Woongenot – woningwaarde – leefbaarheid – landschapswaarde?
Windmolen fundering windmolen in historische unieke veengrond – archeologische en culturele waarde gebied? Is dit zo maar mogelijk?
 
De gemeente Diemen is zich ervan bewust dat het plaatsen van windmolens impact heeft op het landschap en mogelijk ook op het woongenot van inwoners. Tegelijk is het ook belangrijk dat de gemeente een bijdrage levert aan de landelijke doelstelling van het Klimaatakkoord en het Nationaal Programma RES. Alle aspecten moeten daarom zorgvuldig worden afgewogen.
Het is niet zomaar mogelijk om windmolens te plaatsen. Er moet ook rekening worden gehouden met de bescherming van cultureel en historisch erfgoed.
 
Zonne-energie
Bij windenergie zijn er effecten op natuur, woningen, etc op. Zijn er ook nadelige effecten bij zonnevelden? De effecten van zonne-energie op de omgeving zijn beperkter vergeleken met windenergie. Wel geldt dat er eventueel effecten zijn op bijvoorbeeld natuurgebieden, landschap (ruimtegebruik) of de bodemgesteldheid.
Kun je verblind worden van zonnepanelen? Zonnepanelen absorberen juist het licht van de zon, waardoor er energie kan worden opgewekt.
Waarom niet eerst de overheidsgebouwen cq lokale overheidsgebouwen met zonnepanelen? Zon op grote daken is ook een onderdeel van de RES. Daar werkt de gemeente ook aan. Maar gebouwen zijn veelal in eigendom van particuliere eigenaren en bedrijven. Deze kun je niet dwingen om hun daken vol te leggen. Samen met rijk en provincie werken we aan stimuleringsprogramma’s.
Vragen over alternatieven
Waarom wordt gekozen voor oplossingen binnen gemeentegrenzen, terwijl oplossingen buiten de gemeentegrenzen, zoals wind op zee, veel meer rendement heeft en minder overlast geeft? Parallel aan de opgave voor elektriciteit op land (RES) wordt door het Rijk gewerkt aan een enorme opgave wind op zee. 
Hebben jullie ook nagedacht naast windmolens ook geluidsschermen neer te zetten die tevens zonne-energie opwekken. TNO heeft prachtige schermen ontwikkeld en er is heel veel plaats bij Diemen langs snelwegen. Twee vliegen in een klap. Ja, ook over deze optie wordt nagedacht. Hier is de medewerking van partijen als Rijkswaterstaat (snelwegen) en ProRail (spoor) noodzakelijk. In regionaal verband gaan we in gesprek met deze organisaties.
Ik mis in veel voorlichtingen m.b.t. de energietransitie het gebruik van daken. Waarom geen 1e keus voor zonnepanelen op de daken. Daarnaast zijn er ook nog allerhande kleine types windmolentjes die op daken kunnen worden geplaatst. Amsterdam heeft bijvoorbeeld 14.000.000 km2 daken. Uiteraard is niet elk dak geschikt voor zonnepanelen, maar ook kale muren bij hoge gebouwen, grote kantoorgebouwen kunnen zeker compenseren voor minder geschikte daken.. Daarnaast zou u eens kunnen informeren bij de Dakdokters (bestaan al 10 jaar) om daken te vergroenen. Dan kunnen er 3 problemen tegelijk aangepakt worden. Naast de energielevering kan zo'n dak zorgen voor waterberging en isolatie. Daarnaast levert zo'n groendak ook nog eens extra groenruimte voor insecten, dieren en mensen. M.n de woningcorporaties zouden dit kunnen aanpakken.  De RES gaat alleen over de zoektocht naar plekken waar op grote schaal duurzame energie kan worden opgewekt. Uiteraard is er daarnaast nog veel meer. 
Kleine daken van individuele huishoudens zijn super belangrijk, maar maken geen onderdeel uit van de RES, maar van een andere doelstelling uit het Klimaatakkoord, namelijk die van de gebouwde omgeving.
Grote daken maken wel degelijk onderdeel uit van de RES. Zie ook het antwoord op eerdere vraag.
 
Standpunt t.a.v. kernenergie en biomassa centrales graag meenemen in de discussie. Nu te eenzijdig. In het nationaal programma RES is aangegeven waar een regionale strategie over moet gaan.
Wél: 
•    Windturbines en grootschalige toepassing van zonne-energie
Niet: 
•    Zonnepanelen op woningen: RES gaat over grootschalige opwek
•    Zon op zee (daarvoor is er een aparte doelstelling in klimaatakkoord)
•    Waterstof: is geen energiebron maar een energiedrager
•    Kernenergie: geen rol voor periode tot 2030, de periode waarop de RES zich richt. 
•    Energiebesparing: 
o    In landelijke opgave van de RES is rekening gehouden met landelijke energiebesparingsdoelstelling. 
o    Een extra inspanning op energiebesparing levert niet een kleinere opgave voor opwek op.
 
Lokaties
Graag uitleggen waarom het rapport aangeeft dat het NIET mag, oftewel waarom mag het wel onder bepaalde omstandigheden?  Onder bepaalde voorwaarden kan er met de Provincie Noord-Holland  worden gepraat over beschermingsregimes rond natuur, cultuurhistorie en andere planologische beperkingen. Daarom moeten we heel zorgvuldig in kaart brengen hoe het precies zit.
Uiteindelijk is nader onderzoek nodig om te bepalen of iets wel of niet kan. De verkenning van Pondera is een eerste verkenning van de mogelijkheden en aandachtspunten.
Wordt er naast de aangewezen gebieden nog verder gekeken naar andere locaties? Voor windenergie wordt breder gekeken naar het hele gebied van de gemeente Diemen. Voor zonne-energie alleen binnen de zoekgebieden uit de RES. 
Wordt bij plaatsing van de windmolens gelet op mogelijke overlast? Bij voorkeur juist langs snelwegen bijvoorbeeld? Er wordt in dit verkennende stadium rekening gehouden met 400 meter afstand tot woningen. Voor een specifiek project zal de exacte geluidbelasting en slagschaduwduur moeten worden berekend op de gevels van woningen. 
Wat is de noodzaak om windmolens dicht tegen de stadsrand of in het groen (bij de Diem) te plaatsen? Is een positie langs (toch al vijandige) snelweg of Rijnkanaal niet beter? De gemeente houdt voorlopig alle opties open en doet onderzoek naar alle mogelijkheden voor duurzame energieopwekking. Ook de gebieden langs de snelwegen en langs het Amsterdam-Rijnkanaal worden meegenomen.
Kunt u een visualisatie maken van de visuele impact van de te overwegen windparken? Voor bijvoorbeeld drie plekken in Diemen (bv Rietzangerweg, Wilhelminaplantsoen en Aalscholverpad)? Goed idee! Maar er zijn momenteel nog zo veel onzekerheden over de zoeklocaties dat het voorbarig zou zijn om (vrij dure) visualisaties te laten maken.
Is er een alternatief voor de plaatsing van windmolens conform figuur 3.3 (Figuur 3.3 Variant windturbineposities referentie-windturbine 1 zonder NNN-gebieden en Buitenring Stelling van Amsterdam) van het rapport van Pondera, en zo ja welke varianten en scenario’s zijn dat? Er zijn nog geen concrete plannen voor windmolens. De gemeente is bezig met een eerste verkenning naar de mogelijkheden voor windenergie. Dus alle alternatieven zijn nog bespreekbaar.
In de verkenning van Pondera is één variant in beeld gebracht waarin windturbines in NNN gebied en binnen de stelling van Amsterdam worden uitgesloten en één variant waarin we toch windturbines in het gebied toelaten. In een vervolgstadium zal er onderzoek moeten worden uitgevoerd om de exacte effecten van windmolens op de situatie ter plaatste in beeld te brengen.
Er liggen geen scenario’s klaar. De bedoeling van het proces dat de gemeente Diemen momenteel in het kader van de RES doorloopt is om erachter te komen wat een goede en realistische bijdrage aan de doelstelling voor meer grootschalige opwek van duurzame energie zou zijn.
 
Wij zorgen in deze gemeente voor meer dan gemiddelde huisvesting per vierkante meter en bewoners…t.o.v. meer platte landelijk NL moeten wij dan ook voor meer dan gemiddelde energie opwekking zorgen, bij minder ruimte? Alle Nederlandse regio’s worden geacht een bijdrage te leveren aan de nationale doelstelling om meer duurzame energie te produceren. In Diemen kijken we momenteel wat de mogelijkheden zijn binnen de beschikbare ruimte.
Waarom zijn bewoners niet bij de totstandkoming van de huidige documenten en plaatsingslocaties betrokken?

Dit heeft vooral te maken met het RES proces dat in de eerste fase - tot aan de Concept RES die in juli 2020 door de Diemense gemeenteraad werd behandeld - een uitgesproken regionale karakter had. De gemeente volgde in die fase het proces dat werd voorgegeven door het programmabureau RES. Pas daarna, vanaf de zomer van 2020, zijn er stappen gezet om op lokale schaal te concretiseren. Het gaat om de volgende drie stappen:

  1. Bepalen 10 zoekgebieden
    Om meer grip te krijgen op reële kansen binnen het grote Diemense zoekgebied en om het gesprek hierover te vergemakkelijken is zoekgebied 01 opgeknipt in 9 kleinere zoekgebieden. 
  2. Onderzoek naar zoekgebieden
    De gedachte was: voordat de gemeente met bewoners in gesprek gaat is het nuttig om eerst te onderzoeken of er überhaupt mogelijkheden zijn voor grootschalige opwek van duurzame energie in Diemen.
    De gemeente heeft onderzoeksbureau Pondera een verkenning laten doen naar de ruimtelijke en technische mogelijkheden voor windmolens en zonnevelden in Diemen. Daarna wilden we weten wat dit precies betekent voor de tien zoekgebieden. Daarom hebben we adviesbureau Decisio gevraagd om een ‘maatschappelijke effectenmatrix’ op te stellen, een grote tabel waarin alle voor- en nadelen per zoekgebied overzichtelijk bijeen worden gebracht. 
  3. Participatie
    Parallel aan de onderzoeken werd er gewerkt aan een participatieplan waarin ook de focusgebieden waaronder het Diemerbos en de Stammerdijk een plek kregen.
    Er werden twee bewonersavonden en een enquête georganiseerd:
    •    9 december (informatieve bewonersbijeenkomsten)
    •    15 december (bewonersbijeenkomsten over focusgebieden)
    •    Enquête loopt van 11 december tot 11 januari
    Overigens heeft er ook in een eerdere fase, tijdens het proces naar de Concept-RES toe, burgerparticipatie plaatsgevonden. Er waren in de RES regio Noord-Holland Zuid circa 1500 burgers betrokken. Ook de gemeente Diemen heeft er in dat vroege stadium bijeenkomsten georganiseerd:
    •    Expertbijeenkomst met Diemer organisaties (jan 2020)
    •    ‘Lokaal Scenario Atelier’ (feb 2020)
     

Meer activiteiten op het gebied van participatie:
De gemeente heeft de ‘Participatiecoalitie’ o.l.v. de Natuur- en Milieufederatie Noord-Holland gevraagd om een advies uit te brengen over natuur en ecologie. De opdracht houdt in dat alle relevante natuurorganisaties worden betrokken, denk aan : Staatsbosbeheer,  Natuurmonumenten, SOVON, Vogelbescherming, Vleesmuiswerkgroep Noord-Holland (Zoogdiervereniging), Zoogdierwerkgroep Noord-Holland (NOZOS), Duurzaam Dorp Diemen, Vrienden van het Diemerbos, IVN werkgroep Diemen, Vogelwerkgroep Amsterdam (VGWA) KNNV Amsterdam, Milieudefensie Amsterdam
Advies recreatieschap: Waar wordt er veel gewandeld en gefietst? Wat zijn geliefde en veel gebruikt gebieden voor recreanten? Om hier meer over te weten te komen heeft de gemeente Diemen Recreatie Noord-Holland gevraagd om een advies uit te brengen.
Input jongerenraad: Op 14/12/2020 heeft er een online sessie plaatsgevonden met de Diemer jongerenraad. Aan de hand van tien stellingen zijn meningen opgehaald ten opzichte van wind en zon in Diemen. De negen aanwezigen toonden veel belangstelling voor het onderwerp. Vragen over windmolens riepen wel herkenbare reacties op: in principe vonden de jongeren windmolens in Diemen een goed idee. Maar ook weer niet ten koste van het woongenot.
IVN, SBB en de ringslang: De ringslang is hét symbool voor de Diemense natuur. Het is bijzonder dat het drukke Diemen leefruimte biedt voor dit dier. Samen met vrijwilligers van de IVN en de boswachter van Staatsbosbeheer heeft de gemeente een sessie georganiseerd. Dit online gesprek vond plaats in een informele setting waarin er enerzijds uitgebreid werd geluisterd naar de zorgen van de Diemense natuurkenners en anderzijds de ambtenaren van de gemeente een verdiepingsslag konden maken om beter inzicht te krijgen op de leefgebieden van de ringslang. De uitkomsten van deze sessie zijn verwerkt in de effectenmatrix. De sessie dient niet ter vervanging van een uitgebreid natuuronderzoek waarin ook op andere aspecten van flora en fauna wordt ingegaan.

​​​

Onderkent de gemeente Diemen dat de bewoners van de Stammerdijk nu al relatief veel omgevingsoverlast ervaren ten gevolge van de aanvliegroute Schiphol en de verbrede A9? We hebben in deze verkennende fase nog niet gekeken naar cumulatieve effecten. In een mogelijke vervolgfase zal de cumulatieve geluidproductie op de gevels van woningen moeten worden berekend. Dat betekent dus dat de geluidproductie van de windmolens én de geluidproductie van overige geluidbronnen in de omgeving, zoals de A9,  bij elkaar moeten worden opgeteld.

 

Verkenning Pondera
Neemt Pondera ook de industriële veiligheid (niet alleen afstand tot infra) maar ook onderhoud en breuk/schade e.d. mee? Nog niet in dit stadium. Als er windmolens worden geplaatst dan zal dit conform de internationale en nationale veiligheidsnormen moeten. Voor een specifiek project wordt een kansberekening gemaakt voor eventuele schade van een windmolens (in het uiterste geval van mastbreuk of bladworp) op omliggende industriële objecten en infrastructuurnetwerken.
De provincie NH gaat uit van een minimumafstand tussen huizen en windturbines van 600 meter. Gaat Diemen hier ook vanuit? Nee, het rapport gaat in dit geval uit van de landelijke geldende normen voor geluid en slagschaduw. 
Zoekgebied 9 en 10 zijn toch van Rijkswaterstaat, mag daar dan een windmolen geplaatst worden? Of moet ik dan denken Rijkswaterstaat, dus het mag? Herstel: zonneweide 9 en 10. Dit is mogelijk in goed overleg en via een toestemming van Rijkswaterstaat.
In hoeverre is er bij bepalen van de zoekgebieden rekening gehouden met toekomstige bebouwing? Wordt er ook rekening gehouden met beperkingen buiten de gemeentegrens?  Er is in de verkenning van Pondera nog geen rekening gehouden met toekomstige bebouwing. Wel met de planning van Amsterdam voor het opgespoten eiland nabij IJburg. 
Waarom steeds de grote molens als voorbeeld? Rapport geeft reeds aan dat deze in verband aanvlieg route schiphol niet mogelijk zijn De kleine windturbine (145 meter tiphoogte) en de grote windturbines (241 meter tiphoogte) zijn beide in beeld gebracht. Zie het rapport voor nadere uitleg over de verschillende toetshoogtes van Schiphol. Nader onderzoek zal moeten bepalen of een windturbines hoger dan de toetshoogte wel of niet kan.
Zijn er specifieke afstanden voor de turbines afgesproken binnen de verkenning? Ja, specifieke afstand tot woningen en infrastructuur op basis van 2 windturbinetypes.
Betekent een harde belemmering dat het niet kan of 'liever niet'?  Een harde belemmering betekent dat de kans op uitsluiting van windenergie zeer groot is.
NNN is harde belemmering dat sluit dan toch het Diemerbos uit? We hebben in het rapport twee varianten gemaakt. In de eerste variant houden we rekening met Natuur Netwerk Nederland (NNN) en in de tweede variant houden we geen rekening met NNN. Nader onderzoek zal moeten uitwijzen of plaatsing binnen NNN wel of niet mogelijk of haalbaar is.
Bij windmolens wordt niet onderzocht wat het risico is voor dieren vleermuizen en vogels? Nog niet in dit stadium. Bij een concreet project zal dit wel moeten.
Pondera consult heeft focusgebieden aangeraden. Hier is in het resultaat van deze focusgebieden te zien dat het enkel gaat om beschikbare vierkante meters van vrije grond voor zonnevelden. Vraag 1: “Is er door Pondera ook gezocht naar oplossingen op bestaande constructies?” Denk bijvoorbeeld aan het integreren van zonnecellen met hoogbouw flanken of daken. Of aan de geluidswal van de snelweg Diemen Noord die qua vierkante meters misschien wel meer kan opleveren. Al met al lijken de focusgebieden nu al een voldrongen feit. Vraag 2: “Welke onderzoeksopdracht heeft de gemeente Diemen aan Pondera gegeven” missen we hier wellicht geen kansen. Pondera Consult is gevraagd om een ruimtelijk-technische analyse uit te voeren naar de mogelijkheden voor windturbines en zonnevelden binnen de tien Diemense zoekgebieden. Daarbij wordt ook gekeken naar de mogelijke combinaties voor wind en zon.
Kunnen wij een kaart krijgen van figuur 3.3 op pagina 42 van het rapport van Pondera waar wij de exacte locaties van de windmolens kunnen vaststellen?
Ontdaan van alle kleuren
Exacte locaties van windmolens zijn in de verkenning nog niet bepaald. De afbeeldingen zoals figuur 3.3 zijn slechts het eerste resultaat van een verkenning van de zoekgebieden. Op pagina 60 van de verkenning van Pondera is een kaart opgenomen waarin de kleuren zijn weggelaten.
In het Pondera rapport wordt geconcludeerd dat de financiële haalbaarheid van windturbines met referentie type 1 binnen de gemeente Diemen beperkt financieel haalbaar zijn met een verslechterde prognose tegen de tijd dat er tot aanbesteding overgegaan kan worden. Vraag: Kunnen de financiële haalbaarheidsrisico's naar voren worden gehaald voor nader onderzoek, waardoor we ons een hoop onnodig werk kunnen besparen als de balans voor besluitvorming hierdoor negatief uit mocht vallen? Het klopt dat de financiële haalbaarheid van mogelijke toekomstige windprojecten een aandachtspunt is. Maar het is niet aan de gemeente om hierover in dit stadium uitspraken te doen. Bij een concreet project zal met name de initiatiefnemer deze vraag moeten doorgronden. De gemeente is niet van plan om zelf, als initiatiefnemer,
 duurzame energie projecten te ontwikkelen.
 
In het Pondera rapport wordt geconcludeerd dat de financiële haalbaarheid van windturbines met referentie type 1 beperkt financieel haalbaar zijn. Kunnen financiële haalbaarheidsstudies naar voren worden gehaald? Het klopt dat de financiële haalbaarheid van mogelijke toekomstige windprojecten een aandachtspunt is. Maar het is niet aan de gemeente om hierover in dit stadium uitspraken te doen. Bij een concreet project zal met name de initiatiefnemer deze vraag moeten doorgronden. De gemeente is niet van plan om zelf, als initiatiefnemer,
 duurzame energie projecten te ontwikkelen.
 
Informatie: beleid en onderzoeken van de gemeente
Zijn de rapporten van Pondera en Decisio beschikbaar?  Ja, deze kunnen worden opgevraagd bij de beleidsadviseur energietransitie, zie de gegevens op diemen.nl/res 
Nadere duiding – verhelderende vragen
Wat is de totale energie behoeft in het Diemense gebied (c.q wat zou moeten worden opgewekt om energieneutraal te zijn) Hoeveel procent van deze energiebehoefte halen we met de verschillende varianten. (evt. inclusief particuliere inbreng. Zonnepanelen op daken van woonhuizen) Energiegebruik Diemen & windturbines 
Totale energiegebruik Diemen 2018 (zonder verkeer): 351 GWh     (45 windturbines nodig)
Elektriciteitsgebruik 2018: 143 GWh (18 windturbines)
Elektriciteit woningen 35 GWh    (4 - 5 windturbines)
 
Wonende aan de rand van Diemen Noord zijn alle focusgebieden voor mij relevant om mee te praten m.b.t. windmolens. Tijdens de bijeenkomst op 9/12 2020 ging het over álle zoekgebieden en ook in de enquête kunt u uw mening geven over alle zoekgebieden. Alleen tijdens de bewonersavond op 15/12 2020 zijn er aparte sessies per focusgebied. Het doel is dat mensen dan in gesprek gaan over het gebied waar ze zich het meest betrokken bij voelen en hun zorgen, vragen, wensen en bedenkingen kunnen uitwisselen onderling.
Waarom zijn de focusgebieden alleen vanuit de RES en niet vanuit de gemeente/bewoners geredeneerd? We hebben gekeken welke gebieden geografisch een verband hebben. Mensen uit IJburg zullen zich wellicht meer zorgen maken over het zoekgebied Diemer Vijfhoek dan mensen uit Amsterdam Zuidoost.