Duurzame energie: Windturbines

24 februari 2021

College Diemen: schrap Diemer Vijfhoek als zoekgebied voor windturbines

Het college van B en W adviseert dat de Diemer Vijfhoek en aangrenzende waterpartijen in het IJmeer wordt geschrapt als zoekgebied voor windturbines en zonne-energie. Het Diemense college verwacht dat dit advies in de aankomende Regionale Energiestrategie 1.0 (RES) van de energieregio Noord-Holland Zuid wordt verwerkt. Het college heeft zich bij de afweging voor de Diemer Vijfhoek met name laten leiden door de combinatie van unieke natuur- en cultuurhistorische waarden in het gebied.

Het college van Diemen vindt de ligging van de Vijfhoek (waarin vrijwel ongerepte natuur samenkomt met het water) uniek voor de Diemerscheg. Het gebied valt onder het beschermingsregime van Natuur Netwerk Nederland (NNN), het IJmeer onder Natura2000. Verder is het een rust- en broedgebied van vogels. Windturbines op deze plek hebben een buitenproportionele impact op trekvogels. Ook in de gesprekken met diverse bewoners- en natuurwerkgroepen en in het natuur- en landschapsadvies van de Natuur en Milieufederatie Noord Holland (NMH) en Vereniging voor Energiecoöperaties en Initiatieven Noord-Holland (VEI NH) zijn de unieke natuurwaarden van dit gebied bevestigd.

Een andere belangrijke ruimtelijke beperking die het college heeft meegewogen is het beschermingsregime van de Stelling van Amsterdam. Fort Diemerdam is onderdeel van de Stelling van Amsterdam, en heeft de status van Unesco Werelderfgoed. Rond het fort bevindt zich een schootcirkel die een groot deel van de Vijfhoek beslaat en ook onder het beschermingsregime valt. Daarnaast is de Vijfhoek onderdeel van de buitenring van de Stelling van Amsterdam. 

Nog zes zoekgebieden voor wind

In de aanstaande RES 1.0 van de energieregio Noord-Holland Zuid blijven er in het advies van het college zes zoekgebieden voor windenergie over in Diemen. Het gaat dan om gebieden langs het Amsterdam-Rijnkanaal, de A1 en de A9 en in het Diemerbos. Voor twee zoekgebieden is een combinatie van zon en wind misschien mogelijk. Dat zijn de gebieden tussen de A1 en de spoorlijn Diemen-Weesp. Door de verborgen ligging tussen alle zware infrastructuur in en doordat ze nauwelijks worden gebruikt voor recreatie, lijken deze gebieden kansrijk. Het natuur- en landschapsadvies (NMH – VEI NH) geeft aan dat de mogelijkheden voor wind in het Diemerbos wisselend worden beoordeeld. De natuurorganisaties zien geen mogelijkheden voor wind in het bos zelf, maar sluiten eventueel de mogelijkheden op enkele nader te bepalen plekken langs de zware infrastructuur niet op voorhand uit. 

Nog niets bepaald

Het doel van B en W van Diemen is om een bijdrage te leveren aan de opwek van duurzame energie en klimaatverandering tegen te gaan. Het college benadrukt dat de zoekgebieden in de RES 1.0 nog altijd een verkennende status hebben en er nog niets is bepaald. Deze herziening van de zoekgebieden is gebaseerd op vrij technische criteria. Inwoners van Diemen en andere belanghebbenden krijgen gedurende alle stappen in het vervolgproces volop de gelegenheid om mee te denken en invloed uit te oefenen en gebruik te maken van formele inspraak. Het college ziet nog voldoende openingen en aanknopingspunten om het gesprek voort te zetten. De RES 1.0 is een eerste stap. We willen de mogelijkheden in Diemen in het vervolgproces zorgvuldig en grondig verkennen.

Diemen heeft de afgelopen periode veel energie gestoken in participatie en informatie opgehaald bij inwoners, via twee online bewonersavonden en een enquête. Veel mensen onderschrijven de noodzaak van het opwekken van duurzame energie, maar maken zich zorgen over de natuur, hun woongenot en gezondheid en hebben zienswijzen ingebracht. In het vervolgtraject van de RES 1.0 zal het maatschappelijke debat een grotere rol gaan krijgen. Daarbij is het belangrijk om niet alleen naar de Diemense zaak te kijken, maar in gesprek te blijven met de bestuurders en bewoners van de omliggende gemeenten. 

Het college verwacht dat de voorgestelde herziening van de Diemense zoekgebieden verwerkt zijn in de aankomende RES 1.0. van de energieregio Noord-Holland Zuid die ergens in de derde week van april verwacht wordt. In juni 2021 gaat de gemeenteraad van Diemen over de RES 1.0 een besluit nemen. Als de raad de RES 1.0 vaststelt dan zal de informatie worden verwerkt in de Omgevingsvisie die de gemeenteraad in december van dit jaar zal vaststellen. De Omgevingsvisie zal op haar beurt worden vertaald naar het omgevingsplan of een uitvoeringsprogramma.